Sứ Ép LiSi (Lithium Disilicate): Đặc Điểm Và Khi Nào Chọn

Khi chọn vật liệu toàn sứ cho một ca, nha sĩ và kỹ thuật viên thường cân nhắc giữa gốm thuỷ tinh lithium disilicate (labo hay gọi là sứ ép LiSi) và Zirconia. Hai vật liệu mạnh ở những chỗ khác nhau. Bài này tóm tắt đặc điểm của lithium disilicate và cách chọn theo từng ca.

1. Lithium disilicate là gì

Lithium disilicate là gốm thuỷ tinh: một nền thuỷ tinh được gia cường bởi các tinh thể lithium disilicate. Nhờ có pha thuỷ tinh, bề mặt vật liệu xoi mòn được bằng axit hydrofluoric (HF) và xử lý silane, nên gắn dán (adhesive) vào răng rất tốt.

Có hai cách tạo hình phục hình:

Ép nóng (press): làm mẫu sáp hoặc mẫu in, đặt trong khuôn, rồi ép phôi gốm nung chảy vào khuôn theo kỹ thuật sáp mất. Đây là lý do vật liệu được gọi là "sứ ép".
Phay CAD/CAM: phay từ khối gốm ở trạng thái trung gian, sau đó nung kết tinh để đạt độ bền cuối cùng.

Mão sứ ép LiSi sau khi ép, còn nguyên cuống đúc — Phục hình sứ ép còn trên cuống đúc sau khi tách khuôn

Các cụm mão sứ ép LiSi sau khi tách khuôn — Các cụm phục hình sứ ép sau khi tách khuôn

2. LiSi khác Zirconia ở đâu

Tiêu chí	Lithium disilicate (LiSi)	Zirconia
Bản chất	Gốm thuỷ tinh	Gốm oxit đa tinh thể
Độ trong	Thường trong hơn, hiệu ứng ánh sáng gần men răng	Dòng truyền thống đục hơn; dòng trong mờ thế hệ mới đã trong hơn nhưng giảm độ bền
Độ bền uốn	Thấp hơn Zirconia	Cao hơn rõ rệt, đặc biệt là dòng truyền thống
Gắn	Xoi mòn HF + silane, gắn dán tốt	Không xoi mòn HF được; thường gắn xi măng thông thường hoặc dùng primer chuyên cho Zirconia
Cầu răng	Thường chỉ được nhà sản xuất cho phép cầu ngắn, đến vùng răng cối nhỏ	Dùng được cho cầu nhiều đơn vị, cầu nhịp dài

Giới hạn chỉ định và độ dày tối thiểu khác nhau giữa các hãng, nên luôn đối chiếu hướng dẫn của đúng vật liệu đang dùng.

3. Ba câu hỏi khi chọn vật liệu

Răng nào, lực nhai ra sao

Răng trước đòi hỏi thẩm mỹ cao và chịu lực ít hơn; răng sau và bệnh nhân nghiến răng cần độ bền nhiều hơn. Cầu nhiều đơn vị hoặc nhịp dài thường nghiêng về Zirconia.

Khoảng mài còn bao nhiêu

Mỗi vật liệu có độ dày tối thiểu cho từng loại phục hình. Khoảng phục hình không đủ độ dày cho LiSi thì phục hình sẽ mỏng hơn mức nhà sản xuất cho phép.

Nền cùi màu gì

Cùi sáng màu cho phép dùng phôi trong; cùi sậm màu, cùi có chốt hoặc vật liệu tái tạo sậm màu cần phôi đục hơn hoặc vật liệu che màu tốt hơn.

Ngoài ra còn một câu hỏi lâm sàng: có cách ly được tốt để gắn dán không. Lợi thế lớn của LiSi nằm ở gắn dán; khi không cách ly được, lợi thế này giảm đi.

Mão sứ trên mẫu hàm thạch cao, nhìn từ mặt nhai — Phục hình trên mẫu hàm, nhìn mặt nhai

Kiểm tra mão sứ răng trước trên mẫu hàm — Kiểm tra phục hình răng trước trên mẫu

Phục hình sứ hai hàm trên giá khớp cắn — Kiểm tra khớp cắn trên giá khớp

Hai hàm phục hình sứ trên giá khớp cắn, nhìn nghiêng — Hai hàm trên giá khớp, nhìn nghiêng

4. Chỉ định thường gặp và khi nên cân nhắc vật liệu khác

Thường dùng LiSi	Nên cân nhắc vật liệu khác
Veneer, inlay, onlay, mão đơn vùng răng trước và răng sau; cầu ngắn trong giới hạn nhà sản xuất cho phép	Cầu nhiều đơn vị hoặc nhịp dài; khoảng phục hình không đủ độ dày; bệnh nhân nghiến răng nặng; không cách ly được để gắn dán

5. Thông tin nên gửi labo

Ảnh màu nền cùi cạnh cây so màu nền, và màu mục tiêu.
Loại phục hình, vị trí răng theo hệ FDI, độ dày đã mài.
Loại xi măng dự kiến (gắn dán hay gắn thông thường).
Ảnh nụ cười, khuôn mặt với ca thẩm mỹ vùng trước.

Với veneer mỏng, xem thêm bài veneer siêu mỏng: độ mỏng, màu nền cùi và chọn vật liệu.

Bài viết mang tính tham khảo chuyên môn, tổng hợp từ đặc tính vật liệu và hướng dẫn sử dụng của các nhà sản xuất; không thay thế chỉ định của bác sĩ. Chỉ định điều trị do bác sĩ quyết định.

Sứ Ép LiSi (Lithium Disilicate): Đặc Điểm Vật Liệu Và Khi Nào Chọn