Công Nghệ
Sườn Zirconia vừa ra khỏi máy phay chưa phải là Zirconia cứng như khi lắp cho bệnh nhân. Nó đang ở trạng thái tiền thiêu kết: mềm, xốp, cầm hơi mạnh tay là mẻ bờ, chạm tay bẩn là để lại vết. Nhiều lỗi người ta đổ cho lò thật ra đã xảy ra trong khoảng thời gian ngắn này, trước khi sườn được đặt lên khay.
Một mẻ sườn ở trạng thái tiền thiêu kết, đặt trên khay hạt kê trước khi vào lò
Bài này đi qua từng việc của khâu đó: cắt chốt, chỉnh hình, làm sạch, sấy khô và kiểm tra lần cuối.
1. Trạng thái tiền thiêu kết khác gì sau thiêu kết
| Trước thiêu kết | Sau thiêu kết | |
|---|---|---|
| Độ cứng | Mềm, mài được bằng mũi nhẹ tay | Rất cứng, phải dùng mũi kim cương |
| Kích thước | Lớn hơn thành phẩm khoảng 20–25% mỗi chiều | Đúng kích thước thiết kế |
| Bề mặt | Xốp, hút nước, hút dầu, hút dung dịch màu | Đặc, không hút |
| Màu | Trắng phấn, chưa thấy màu thật | Lên màu và độ trong của dòng phôi |
Hai điều quan trọng rút ra từ bảng trên. Thứ nhất, mọi chỉnh sửa nên làm ở giai đoạn này vì dễ và ít hại vật liệu. Thứ hai, sườn đang to hơn mẫu nên không thử lên mẫu được. Ép sườn lên cùi lúc này chỉ làm nứt bờ.
2. Cắt chốt: cắt, đừng bẻ
Mỗi sườn được giữ vào đĩa phôi bằng vài chốt nhỏ. Bẻ hoặc vặn sườn ra khỏi đĩa là cách nhanh nhất để làm mẻ bờ hoặc tạo vết nứt chân chim khó thấy bằng mắt.
- Dùng mũi mài hoặc đĩa cắt dành riêng cho Zirconia, tốc độ vừa phải, ấn rất nhẹ
- Cắt từng chốt cho tới khi sườn tự rời, đỡ sườn bằng tay kia trong lúc cắt chốt cuối
- Để lại một mẩu chốt ngắn rồi mới mài phẳng, không cắt sát vào bề mặt răng
- Không cắt chốt nằm sát đường hoàn tất trước, cắt những chốt xa bờ trước
3. Chỉnh hình: làm ở đây, đừng để sau khi nung
Mài chỉnh múi, tạo rãnh hay làm mịn mặt ngoài ở giai đoạn tiền thiêu kết nhẹ nhàng hơn nhiều so với mài trên Zirconia đã cứng. Mài sau thiêu kết tạo nhiệt, tạo vết xước nhỏ và có thể làm yếu vật liệu.
- Không chạm vào đường hoàn tất và mặt trong của sườn: đó là phần quyết định độ khít
- Không mài mỏng hơn độ dày tối thiểu đã thiết kế, nhất là vùng nối của cầu
- Không xẻ thêm kẽ giữa các đơn vị của cầu bằng đĩa cắt
- Dùng mũi riêng cho Zirconia. Mũi đã dùng cho kim loại mang theo bụi kim loại, sau khi nung để lại đốm xám
4. Làm sạch bụi và tránh nhiễm bẩn
Bề mặt xốp hút mọi thứ nó chạm vào. Dầu từ tay, bụi kim loại, bút đánh dấu hay nước bẩn đều có thể ngấm vào và hiện ra thành vết sau khi nung.
- Đeo găng tay sạch khi cầm sườn tiền thiêu kết
- Thổi bụi bằng khí nén sạch, khô, không lẫn dầu; dùng cọ mềm cho mặt trong
- Không đánh dấu lên sườn bằng bút chì hay bút lông, trừ loại hãng phôi cho phép
- Không rửa bằng nước máy nếu hướng dẫn của hãng không cho phép
5. Sấy khô trước khi vào lò
Sườn có nhúng hoặc quét dung dịch màu, hay từng tiếp xúc với nước, phải được sấy khô hoàn toàn trước khi thiêu kết. Hơi nước hoặc dung dịch còn trong lòng vật liệu bốc hơi nhanh khi lò nâng nhiệt, có thể gây nứt, loang màu hoặc đốm trắng.
- Sấy theo nhiệt độ và thời gian hãng phôi hoặc hãng dung dịch màu quy định, thường bằng đèn hồng ngoại hoặc tủ sấy
- Sườn dày và cầu toàn hàm cần sấy lâu hơn mão đơn
- Không rút ngắn thời gian sấy để kịp mẻ lò
Sườn đã làm sạch, sấy khô, xếp trên khay hạt kê chờ vào lò
6. Kiểm tra lần cuối trước khi đặt lên khay
Một vết nứt nhỏ lúc này sẽ thành vết nứt lớn sau thiêu kết. Kiểm tra mất vài chục giây mỗi ca nhưng tiết kiệm được cả một mẻ lò.
- Soi sườn dưới đèn mạnh: vết nứt thường hiện thành đường mảnh tối hoặc sáng hơn xung quanh
- Xem kỹ đường hoàn tất: không mẻ, không còn mẩu chốt
- Mặt trong sạch bụi, không vết tay
- Đúng ca, đúng dòng phôi, đúng chương trình lò sẽ chạy
Những ca cùng dòng phôi, cùng chương trình lò mới xếp chung một mẻ. Cầu dài cần được kê đỡ để co tự do, không chạm thành khay.
7. Lỗi sau nung có gốc từ khâu tiền thiêu kết
| Biểu hiện sau nung | Nguồn gốc thường gặp |
|---|---|
| Mẻ bờ, sứt đường hoàn tất | Bẻ sườn khỏi đĩa, cắt chốt sát bờ, ép thử lên mẫu |
| Đốm xám, vết đen nhỏ | Mũi mài nhiễm kim loại, bụi bẩn, bút đánh dấu |
| Vết loang, vệt màu không đều | Cầm tay không găng, chưa sấy đủ sau khi nhúng màu |
| Nứt chân chim | Vết nứt từ lúc tháo sườn, sấy thiếu, nâng nhiệt nhanh |
| Hở bờ dù thiết kế đúng | Mài vào đường hoàn tất hoặc mặt trong lúc chỉnh hình |
Nếu cả mẻ cùng lỏng hoặc cùng chật, nguyên nhân thường không nằm ở khâu này mà ở hệ số co. Xem bài hệ số co phôi Zirconia.
Câu hỏi thường gặp
Sườn tiền thiêu kết bị mẻ nhỏ ở bờ có dùng được không?
Mẻ ở đường hoàn tất thì nên phay lại. Sau thiêu kết, chỗ mẻ thành hở bờ và không đắp bù được bằng Zirconia. Mẻ ở mặt ngoài, xa bờ, có thể chỉnh hình lại nếu vẫn giữ đủ độ dày tối thiểu.
Có cần đánh bóng sườn trước khi nung không?
Làm mịn mặt ngoài trước khi nung giúp bớt công đánh bóng sau, nhưng không thay được bước hoàn thiện sau thiêu kết. Không đánh bóng mặt trong và vùng đường hoàn tất.
Sườn để lâu rồi mới nung có sao không?
Sườn tiền thiêu kết hút ẩm và bụi từ không khí. Để lâu thì cất trong hộp kín, ghi rõ ca và dòng phôi, sấy lại trước khi nung theo hướng dẫn của hãng.
KTSMILE là trung tâm milling CAD/CAM tại TP.HCM, gia công khung sườn Zirconia và răng toàn sứ cho labo và phòng khám. Mỗi ca đi qua cắt chốt, làm sạch, sấy và kiểm tra trước khi vào lò thiêu kết.
Thông tin thiết bị y tế (loại B)
Khung sườn Zirconia — số công bố tiêu chuẩn áp dụng: 250003653/PCBB-HCM.
Chủ sở hữu số lưu hành: CÔNG TY TNHH KTSMILE. Mục đích sử dụng: phục hình răng cố định, chế tác theo chỉ định của bác sĩ nha khoa.
Bài viết mang tính tham khảo chuyên môn, không thay thế chỉ định của bác sĩ và hướng dẫn của nhà sản xuất vật liệu, thiết bị.
