Công Nghệ
Cùng là răng toàn sứ Zirconia, nhưng một ca có thể làm theo hai cách: Zirconia nguyên khối, hoặc sườn Zirconia rồi đắp sứ phủ bên ngoài. Hai cách khác nhau ở thẩm mỹ, độ bền lớp ngoài và khoảng mài cần có. Chọn sai cách thì ca đẹp mà hay mẻ, hoặc chắc mà nhìn đục.
Bài này so hai cách theo những tiêu chí labo và nha sĩ thường cân nhắc, kèm một lựa chọn ở giữa, và cách ghi chỉ định khi gửi ca.
1. Hai cách làm khác nhau ở đâu
- Zirconia nguyên khối (full contour): cả chiếc răng là một khối Zirconia, phay đủ hình thể giải phẫu, sau đó nhuộm màu hoặc dùng phôi đa lớp có sẵn tầng màu, thiêu kết rồi phủ men bóng.
- Sườn Zirconia đắp sứ: phay một khung sườn mỏng hơn hình thể răng, thiêu kết, rồi kỹ thuật viên đắp các lớp sứ lên trên và nung từng lớp.
Điểm khác cốt lõi: răng nguyên khối chỉ có một vật liệu, còn răng đắp sứ có hai lớp vật liệu dính với nhau. Hầu hết khác biệt bên dưới đều bắt nguồn từ đó.
2. So sánh theo từng tiêu chí
| Tiêu chí | Zirconia nguyên khối | Sườn Zirconia đắp sứ |
|---|---|---|
| Thẩm mỹ | Phụ thuộc độ trong của dòng phôi và cách nhuộm; phôi đa lớp cho chuyển màu từ cổ tới rìa cắn | Kỹ thuật viên tạo được hiệu ứng men, độ trong rìa cắn, đặc điểm riêng của răng bên cạnh |
| Lớp ngoài bị mẻ | Không có lớp sứ đắp nên không có kiểu bong, mẻ lớp sứ | Lớp sứ đắp có thể mẻ nếu sườn không đỡ đều hoặc khớp cắn chạm mạnh |
| Khoảng mài cần có | Ít hơn, vì chỉ cần đủ dày cho một lớp Zirconia | Nhiều hơn, vì phải chứa cả sườn và lớp sứ |
| Màu nền cùi tối | Chọn dòng phôi độ che cao hơn, đổi lại độ trong giảm | Sườn che nền cùi, lớp sứ lo phần thẩm mỹ |
| Chỉnh màu sau khi xong | Hạn chế, chủ yếu bằng màu nhuộm bề mặt | Linh hoạt hơn, có thể đắp thêm hoặc sửa lớp sứ |
| Công đoạn | Ít bước thủ công, ổn định giữa các ca | Nhiều bước đắp và nung, phụ thuộc tay nghề người đắp |
Độ dày tối thiểu của sườn và của Zirconia nguyên khối khác nhau giữa các dòng phôi. Con số cụ thể nên lấy theo hướng dẫn sử dụng của hãng phôi, không dùng một số chung cho mọi dòng.
3. Chọn theo vị trí răng
Răng sau
Vùng chịu lực nhai lớn, nha sĩ thường mài ít để giữ mô răng. Zirconia nguyên khối hợp ở đây: không lo mẻ lớp sứ, và cần ít khoảng hơn. Với bệnh nhân nghiến răng, đây thường là lựa chọn đầu tiên.
Răng trước
Yêu cầu thẩm mỹ cao, đặc biệt khi phải khớp màu với răng thật bên cạnh. Sườn đắp sứ cho kỹ thuật viên nhiều công cụ hơn để tạo độ trong và hiệu ứng men. Nếu khoảng mài hẹp, Zirconia nguyên khối từ dòng phôi có độ trong cao là phương án thay thế.
Cầu dài
Với cầu nhiều đơn vị, điều cần giữ trước tiên là vùng nối đủ tiết diện. Làm đắp sứ thì sườn phải chừa chỗ cho sứ mà vẫn đủ chắc ở vùng nối; làm nguyên khối thì vùng nối dày hơn trong cùng một khoảng. Lựa chọn nên bàn với nha sĩ theo khoảng nhai thực tế.
4. Lựa chọn ở giữa: nguyên khối mặt nhai, đắp sứ mặt ngoài
Có một cách kết hợp: phay Zirconia gần đủ hình thể, chỉ cắt bớt phần mặt ngoài vùng răng trước để đắp một lớp sứ mỏng. Mặt nhai và mặt trong vẫn là Zirconia, nên ít rủi ro mẻ ở vùng chịu lực, còn mặt nhìn thấy có lớp sứ để tạo thẩm mỹ.
Cách này cần ghi rõ khi gửi ca, vì thiết kế phải chừa đúng phần mặt ngoài cho lớp sứ.
5. Sườn đắp sứ: thiết kế sườn quyết định lớp sứ có bền không
Phần lớn ca mẻ sứ trên sườn Zirconia có chung một nguyên nhân: lớp sứ dày không đều, chỗ dày quá không có sườn đỡ bên dưới. Vì vậy:
- Sườn nên thu nhỏ theo hình thể răng, để lớp sứ phủ lên có độ dày đều, thay vì một chiếc mũ tròn đều bao quanh cùi
- Múi răng và gờ bên cần có sườn đỡ bên dưới
- Nung và làm nguội lớp sứ theo hướng dẫn của hãng sứ dùng cho sườn Zirconia
- Soát khớp cắn để điểm chạm mạnh không rơi đúng chỗ lớp sứ mỏng
6. Ghi chỉ định khi gửi ca
Để trung tâm thiết kế đúng ngay từ đầu, phiếu gửi ca nên có:
- Kiểu làm: nguyên khối, sườn đắp sứ, hay nguyên khối có cắt mặt ngoài để đắp
- Số răng theo FDI và màu răng mong muốn
- Màu nền cùi nếu cùi đổi màu, có cùi giả hay chốt bên dưới
- Dòng phôi mong muốn, hoặc ghi "nhờ tư vấn"
- Bệnh nhân có nghiến răng hay không
Chuẩn file và những lỗi hay gặp khi gửi ở bài gửi file scan cho trung tâm milling.
Câu hỏi thường gặp
Zirconia nguyên khối có trong được như răng đắp sứ không?
Phôi đa lớp và phôi độ trong cao đã thu hẹp khoảng cách nhiều. Với răng cửa cần hiệu ứng rìa cắn rõ, hoặc phải khớp với răng thật có nhiều đặc điểm, đắp sứ vẫn linh hoạt hơn.
Sườn đắp sứ bị mẻ thì có sửa được không?
Mẻ nhỏ đôi khi sửa được, nhưng nên tìm nguyên nhân trước: sườn có đỡ đều không, điểm chạm khớp cắn ở đâu. Không tìm ra nguyên nhân thì ca làm lại dễ mẻ đúng chỗ cũ.
Labo tự đắp sứ thì gửi trung tâm phay sườn được không?
Được. Labo ghi rõ là sườn để đắp sứ, kèm hình thể răng mong muốn, để sườn được thu nhỏ đúng phần dành cho lớp sứ.
KTSMILE là trung tâm milling CAD/CAM tại TP.HCM, gia công khung sườn Zirconia và răng toàn sứ, gồm Zirconia nguyên khối đa lớp và Zirconia đắp sứ, cho labo và phòng khám. Các dòng phôi đang cắt ở trang gia công sườn Zirconia.
Thông tin thiết bị y tế (loại B)
Khung sườn Zirconia — số công bố tiêu chuẩn áp dụng: 250003653/PCBB-HCM.
Chủ sở hữu số lưu hành: CÔNG TY TNHH KTSMILE. Mục đích sử dụng: phục hình răng cố định, chế tác theo chỉ định của bác sĩ nha khoa.
Bài viết mang tính tham khảo chuyên môn, không thay thế chỉ định của bác sĩ và hướng dẫn của nhà sản xuất vật liệu.
