Công Nghệ
Phòng khám đã có máy scan trong miệng vẫn có lúc gửi mẫu thạch cao cho labo. Labo nhận file scan mỗi ngày vẫn có ca phải xin thêm mẫu. Không phải vì cách nào lạc hậu hơn, mà vì mỗi cách hợp với một kiểu ca.
Bài này so sánh file scan và mẫu thạch cao khi làm sườn Zirconia: ca nào gửi file là đủ, ca nào nên có mẫu, và gửi mỗi loại cần chú ý gì.
1. Hai cách đưa dữ liệu ca tới xưởng
- File scan: bác sĩ quét trong miệng bằng máy scan, xuất file STL hoặc PLY gửi qua mạng. Xưởng thiết kế thẳng trên file
- Mẫu thạch cao: bác sĩ lấy dấu, labo hoặc phòng khám đổ mẫu, cắt die, gắn giá khớp, rồi gửi mẫu tới xưởng. Xưởng quét mẫu bằng máy quét bàn rồi mới thiết kế
Cả hai đều kết thúc bằng một file số để thiết kế và phay. Khác nhau ở chỗ dữ liệu được tạo ra thế nào, và có một mẫu thật để thử sườn hay không.
2. Ca nào gửi file scan là thuận
- Mão đơn, cầu ngắn 3 đơn vị
- Đường hoàn tất trên nướu hoặc ngang nướu, quét thấy rõ
- Vùng làm việc khô, không chảy máu hay nước bọt che bờ lúc quét
- Ca cần gửi nhanh, phòng khám ở xa xưởng
Ưu điểm của file scan: không mất thời gian vận chuyển, không lo mẫu vỡ hay mẻ die trên đường, và bác sĩ xem lại được bờ ngay trên màn hình trước khi gửi. Cách chuẩn bị file ở bài gửi file scan cho trung tâm milling.
3. Ca nào nên có mẫu thạch cao
- Đường hoàn tất dưới nướu sâu: máy scan chỉ ghi được phần nhìn thấy. Nếu nướu hoặc máu che bờ, file sẽ thiếu đúng phần bờ cần cho thiết kế. Dấu tốt có thể lấy được bờ mà đầu quét không thấy
- Cầu dài, toàn hàm: quét một cung dài là ghép nhiều ảnh liên tiếp, sai lệch nhỏ có thể cộng dồn từ đầu cung tới cuối cung. Có mẫu thật để thử sườn trước khi thiêu kết giúp phát hiện sớm sườn khó vào
- Cần kiểm khớp cắn trên giá khớp: ca thay đổi khớp cắn, nhiều răng cùng lúc, cần soát điểm chạm và đường trượt hàm
- Phòng khám chưa có máy scan: mẫu thạch cao vẫn là cách quen thuộc và làm được sườn đúng nếu mẫu chuẩn
Ca toàn hai hàm: sườn được đặt lên mẫu thạch cao để soát độ khít và khớp cắn
4. Gửi mẫu thạch cao cần chú ý gì
- Đổ mẫu làm việc bằng thạch cao cứng dành cho die, theo tỉ lệ nước bột của hãng
- Cắt die gọn, bờ rõ, không mài lẹm vào đường hoàn tất
- Gửi kèm mẫu hàm đối diện và dấu cắn hoặc mẫu đã gắn giá khớp
- Đóng hộp có chèn đệm, die không lỏng trong hộp; ghi mã ca bên ngoài
- Phiếu chỉ định ghi rõ răng theo FDI, vật liệu, màu, ngày hẹn
Mẫu thạch cao cũng có sai số riêng: vật liệu lấy dấu co, thạch cao nở khi đông, bọt khí ở bờ. Vì vậy mẫu cần đổ đúng kỹ thuật thì mới hơn được file scan ở các ca kể trên.
5. Gửi file scan cần chú ý gì
- Quét đủ hàm làm việc, hàm đối diện và khớp cắn
- Quét kỹ vùng bờ, dùng chỉ co nướu nếu cần để bờ lộ rõ
- Xem lại file trước khi gửi: bờ có liền, có lỗ thủng dữ liệu ở vùng làm việc không
- Gửi kèm ảnh màu răng và phiếu chỉ định
Bảng so sánh nhanh
| File scan | Mẫu thạch cao | |
|---|---|---|
| Hợp với | Mão đơn, cầu ngắn, bờ trên hoặc ngang nướu | Bờ dưới nướu sâu, cầu dài, toàn hàm, ca cần giá khớp |
| Thời gian tới xưởng | Gửi ngay qua mạng | Phụ thuộc vận chuyển |
| Rủi ro thường gặp | Bờ bị nướu, máu che; sai lệch cộng dồn trên cung dài | Dấu co, thạch cao nở, bọt khí, mẻ die khi vận chuyển |
| Thử sườn trên mẫu thật | Cần in mẫu 3D nếu muốn thử | Thử trực tiếp trên mẫu |
Kết hợp cả hai
Nhiều ca dùng cả hai: bác sĩ gửi file scan để xưởng thiết kế ngay, kèm mẫu thạch cao hoặc mẫu in 3D để thử sườn trước khi thiêu kết. Với cầu dài và toàn hàm, cách này giảm được lần thử sườn trong miệng không vào. Nếu sườn đã thử mà vẫn kênh, xem bài sườn Zirconia thử bị kênh để truy nguyên nhân.
Câu hỏi thường gặp
File scan có chính xác hơn mẫu thạch cao không?
Không có câu trả lời chung cho mọi ca. Với mão đơn và cầu ngắn bờ rõ, file scan thường đủ dùng. Với bờ dưới nướu sâu hoặc cung dài, dấu và mẫu đổ đúng kỹ thuật vẫn có chỗ đứng. Điều quyết định là bờ có được ghi lại đầy đủ hay không.
Đã gửi file scan rồi có cần gửi thêm mẫu không?
Mão đơn và cầu ngắn thường không cần. Cầu dài, toàn hàm hoặc ca cần soát khớp cắn kỹ thì nên có mẫu thạch cao hoặc mẫu in để thử sườn.
Gửi mẫu từ tỉnh xa có ảnh hưởng gì không?
Rủi ro chính là va đập làm mẻ die hoặc gãy mẫu. Đóng hộp chắc, chèn đệm kín, và hỏi trước xưởng cách gửi để mẫu tới nơi còn nguyên.
KTSMILE là trung tâm milling CAD/CAM tại TP.HCM, nhận cắt sườn Zirconia và răng toàn sứ cho labo và phòng khám. Xưởng nhận file STL, file thiết kế sẵn hoặc mẫu thạch cao.
Thông tin thiết bị y tế (loại B)
Khung sườn Zirconia — số công bố tiêu chuẩn áp dụng: 250003653/PCBB-HCM.
Chủ sở hữu số lưu hành: CÔNG TY TNHH KTSMILE. Mục đích sử dụng: phục hình răng cố định, chế tác theo chỉ định của bác sĩ nha khoa.
Bài viết mang tính tham khảo chuyên môn, không thay thế chỉ định của bác sĩ và hướng dẫn của nhà sản xuất vật liệu, thiết bị.
