Công Nghệ
Labo nhỏ thường bắt đầu với một căn phòng làm đủ mọi việc: đổ mẫu, thiết kế, đắp sứ, đóng gói trên cùng vài cái bàn. Khi số ca tăng, chính cách bố trí đó gây lỗi: bụi thạch cao bám lên sườn chưa nung, máy tính thiết kế đặt cạnh máy mài, mẫu của hai phòng khám để lẫn nhau.
Bài này đi theo đường đi của một ca răng toàn sứ, chia phòng labo thành từng khu, kèm thiết bị chính và điều cần để ý khi bố trí. Labo đang mở mới hay sắp xếp lại đều dùng được.
1. Khu nhận mẫu và ghi phiếu
Đây là cửa vào của mọi ca. Dấu, mẫu và phiếu chỉ định từ phòng khám được nhận, khử khuẩn, rồi ghi mã ca trước khi đi tiếp.
- Mỗi ca một khay hoặc hộp riêng, dán mã ngay lúc nhận
- Khử khuẩn dấu và mẫu theo quy trình của labo trước khi vào khu làm việc
- Soát phiếu ngay tại đây: số răng theo FDI, màu, vật liệu, ngày hẹn. Thiếu thì hỏi lại phòng khám từ đầu
Khu này nên tách khỏi khu hoàn thiện và đóng gói, để mẫu chưa khử khuẩn không đi chung đường với hàng sắp giao.
2. Khu mẫu thạch cao
Đổ mẫu, cắt die, gắn giá khớp. Khu này nhiều bụi và nước.
- Bồn rửa có bẫy thạch cao, tránh tắc cống
- Máy cắt, máy mài mẫu có hút bụi
- Đặt xa khu thiết kế và khu so màu, vì bụi thạch cao bám lên màn hình, máy quét và phục hình chưa nung
Labo nhận phần lớn ca bằng file scan thì khu này thu nhỏ được, nhưng vẫn cần cho ca gửi mẫu và để in mẫu thử.
3. Khu scan và thiết kế CAD
Máy quét bàn, máy tính chạy phần mềm thiết kế như exocad hoặc 3Shape, và màn hình đủ lớn để soát chi tiết bờ.
- Phòng sạch, ít bụi, ánh sáng dịu, không chói vào màn hình
- Máy quét đặt trên bàn chắc, không chung bàn với máy mài hay máy rung
- Máy tính có sao lưu dữ liệu ca, vì file thiết kế cũng là hồ sơ của ca
4. Khu phay CAM
Máy phay Zirconia và máy tính chạy phần mềm CAM. Phay khô Zirconia sinh bụi mịn, nên khu này cần được tính riêng.
- Hút bụi đi kèm máy, vệ sinh buồng phay theo hướng dẫn của hãng máy
- Nền chắc, ít rung; điện ổn định, nên có bộ lưu điện để máy không dừng giữa chừng khi mất điện
- Khí nén nếu dòng máy yêu cầu
- Kệ để đĩa phôi theo dòng và theo LOT, nhãn còn nguyên, để khai đúng hệ số co cho từng đĩa
Cách đọc nhãn đĩa và khai hệ số co ở bài hệ số co phôi Zirconia.
5. Khu thiêu kết
Lò thiêu kết Zirconia chạy ở nhiệt độ rất cao trong nhiều giờ. Khu đặt lò cần:
- Nguồn điện riêng đúng công suất hãng lò yêu cầu
- Thông gió tốt, có khoảng trống quanh lò, xa vật dễ cháy
- Bàn đặt lò chắc và phẳng; khay, hạt kê, thanh đỡ để gọn cạnh lò
- Sổ hoặc bảng ghi mẻ nung: ca nào, chương trình nào, ngày nào
6. Khu so màu, nhuộm và hoàn thiện
Nhuộm màu, tô màu bề mặt, đắp sứ, phủ men bóng và nung sứ. Đây là khu quyết định răng có đúng màu hay không.
- Ánh sáng ổn định, gần ánh sáng ban ngày, dùng cùng một nguồn sáng mỗi lần so màu
- Bảng màu răng đặt ngay tại bàn, so dưới đúng nguồn sáng đó
- Lò nung sứ, khay màu, bộ dụng cụ đắp riêng, không dùng chung với khu mẫu
- Tường và bàn màu trung tính, tránh màu sặc sỡ làm lệch mắt khi so màu
7. Khu kiểm tra và đóng gói
Bước cuối trước khi giao: đặt phục hình lên mẫu, soát độ khít, điểm chạm, màu so với phiếu, rồi làm sạch và đóng gói.
- Bàn soát có đèn sáng và kính lúp
- Đối chiếu từng ca với phiếu chỉ định: đúng răng, đúng màu, đúng vật liệu
- Ghi lại vật liệu và số LOT phôi của ca, kèm thẻ bảo hành nếu có
- Hộp đóng gói có chèn đệm, dán mã ca và tên phòng khám bên ngoài
Bảng tóm tắt
| Khu | Thiết bị chính | Lưu ý bố trí |
|---|---|---|
| Nhận mẫu | Khay ca, dụng cụ khử khuẩn | Tách khỏi khu đóng gói |
| Mẫu thạch cao | Bồn có bẫy thạch cao, máy cắt, máy mài mẫu | Xa khu thiết kế và so màu |
| Scan, thiết kế | Máy quét bàn, máy tính CAD | Sạch, ít bụi, có sao lưu |
| Phay CAM | Máy phay, hút bụi, bộ lưu điện | Nền chắc, kệ phôi theo LOT |
| Thiêu kết | Lò thiêu kết, khay, hạt kê | Điện riêng, thông gió |
| So màu, hoàn thiện | Bảng màu, lò nung sứ, khay màu | Ánh sáng ổn định, nền trung tính |
| Kiểm tra, đóng gói | Đèn, kính lúp, hộp đệm | Đối chiếu phiếu, ghi LOT |
Labo nhỏ có cần đủ 7 khu không?
Không cần 7 phòng riêng. Điều cần giữ là tách các việc bẩn (mẫu thạch cao, mài) khỏi các việc sạch (thiết kế, so màu, đóng gói), và mỗi ca đi một chiều từ nhận tới giao.
Khu phay và khu thiêu kết tốn nhiều chi phí và diện tích. Nhiều labo chọn tự làm thiết kế và hoàn thiện, còn phần phay và thiêu kết gửi trung tâm milling. Cách tính khi nào nên tự mua máy ở bài labo tự mua máy phay hay thuê gia công.
Câu hỏi thường gặp
Máy phay và lò thiêu kết đặt chung một phòng được không?
Được, nếu phòng đủ thông gió và lò có khoảng trống quanh thân theo hướng dẫn của hãng. Nên tránh đặt máy tính thiết kế và bàn so màu trong cùng phòng đó.
Khu so màu cần đèn gì?
Một nguồn sáng ổn định, gần ánh sáng ban ngày, dùng cố định cho mọi lần so màu. Điều quan trọng là không đổi nguồn sáng giữa lúc chọn màu và lúc soát màu.
Hồ sơ của từng ca nên lưu ở đâu?
Phiếu chỉ định, file thiết kế, vật liệu và số LOT nên lưu theo mã ca, để khi cần có thể truy lại. Đây cũng là yêu cầu của ISO 13485 trong labo nha khoa.
KTSMILE là trung tâm milling CAD/CAM tại TP.HCM, nhận cắt sườn Zirconia và răng toàn sứ cho labo và phòng khám, gồm thiết kế, phay và thiêu kết.
Thông tin thiết bị y tế (loại B)
Khung sườn Zirconia — số công bố tiêu chuẩn áp dụng: 250003653/PCBB-HCM.
Chủ sở hữu số lưu hành: CÔNG TY TNHH KTSMILE. Mục đích sử dụng: phục hình răng cố định, chế tác theo chỉ định của bác sĩ nha khoa.
Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế quy định về điều kiện cơ sở sản xuất thiết bị y tế và hướng dẫn lắp đặt của nhà sản xuất thiết bị.
